Over Ai en automatisering in het MKB: wat werkt, wat faalt en wat het kost. Gebaseerd op eigen ervaring, niet op persberichten.
Een eerlijk kijkje achter de schermen van een vloot van zo'n dertig Ai-agents op mijn homeserver: wat ze doen, welke architectuur het betaalbaar en veilig houdt, en welke fouten me dat leerden.
Een Ai-agent mag bij mij van alles: code schrijven, testen, verbeteren. Wat hij niet mag, is op de knop drukken die iets naar productie zet. Dat is een eenrichtingsdeur, en daar hoort een deterministisch script, niet een taalmodel dat 'denkt' dat het goed zit. Zo ziet die scheiding er in de praktijk uit, en waarom mijn hobbyproject meer mag dan mijn betaalde klanten.
Een Ai-agent beveilig je niet alleen vooraf met goede code, maar ook tijdens het draaien. Als er tientallen agents op één machine werken, wil je in de gaten houden wat ze op dat moment doen. Zo bouwde ik een tweelaags bewaking, gekoppeld aan de OWASP-lijst van Ai-risico's, met per agent een kostenteller en een strikte regel: het netwerk afsluiten mag automatisch, een agent uitschakelen nooit zonder mij.
Zodra je een handvol Ai-agents draait, ontstaat er een nieuw probleem: wie houdt de agents in de gaten? Bij zo'n dertig stuks kun je dat niet meer zelf. Daarom draait er bij mij een laag erboven, een meta-toezichthouder, die wekelijks beoordeelt of elke agent écht nuttig werk doet in plaats van alleen maar te draaien. Met één simpel doel: een stillere telefoon.
Zeven dagen lang startte een van mijn Ai-agents keer op keer op om vervolgens te concluderen dat er niets te doen was. 181 van de 226 keer was de opdracht domweg leeg, door een bug in een aansturend script. Elke lege start was een betaalde call met het duurste model. De les ging niet over die ene bug, maar over hoe je het überhaupt op tijd merkt.
De gevaarlijkste bug die ik ken staat niet rood in je testrapport. Hij staat groen. In een van mijn SaaS-projecten was de hele testsuite groen, terwijl de draaiende app stil verkeerde data aan de verkeerde klant had kunnen tonen zodra één schakelaar omging. Zo ontdekte ik het, en zo hield een Ai-agent me tegen om het toch te doen.
Meerdere Ai-agents tegelijk laten werken klinkt als gratis snelheid. In de praktijk is het de snelste manier om stille conflicten en een omgevallen server te veroorzaken. Twee verhalen uit mijn eigen praktijk: agents die elkaars werk overschreven zonder één foutmelding, en de dag dat vijf tegelijk gestarte jobs mijn server 54 keer lieten crashen. Plus de regels die het wél werkbaar maken.
Honderden geblokkeerde toegangspogingen leken op een aanval, maar waren browsertabs die na een herstart bleven kloppen. Een geheugenalarm was een opstartende dienst. Zo leerde ik mijn Ai-agents het verschil tussen een incident en normaal geruis, met expliciete criteria en een stopregel.
De cijfers over mislukte Ai-agent-projecten zijn hard: analisten verwachten dat 40% wordt geschrapt en er zijn duizenden agent-startups omgevallen. Maar een cijfer zonder nuance is een spookverhaal. Ik leg uit wat agents in mijn eigen praktijk wél goed doen, waar ze structureel vastlopen, en waarom die grens veel voorspelbaarder is dan het gejuich én het doemdenken doen vermoeden.
Iedereen praat over wat een Ai-agent allemaal kán. Ik ben veel meer tijd kwijt aan het ontwerpen van hoe hij faalt. Op footballoracle.nl draait een agent die zichzelf ongeveer tien keer per dag verbetert, en het echte vakwerk zit niet in die verbeteringen, maar in de vangrails eronder: de circuit-breaker, de pauzeschakelaar en de noodrem die ingrijpen voordat een fout schade wordt.
Een van mijn Ai-agents paste op een avond zijn eigen script aan om een fout te repareren die hij zelf had ontdekt. Dat klinkt als het begin van een horrorfilm, en zonder de juiste voorzorg zou het dat ook zijn. Het ging goed omdat er drie waarborgen omheen stonden: een backup met tijdstempel, een voorstel-document dat de wijziging beschrijft, en een verificatie achteraf. Zonder die drie is een agent die zichzelf verbouwt gewoon een risico.
Download het Ai-stoplicht: het groen/geel/rood-model, de drie anti-patronen en een invulmatrix voor zes bedrijfsprocessen. Geen e-mailadres nodig.
We can't find the internet
Attempting to reconnect
Something went wrong!
Attempting to reconnect
